نویسنده: سینا آلمند
آغاز ترم جدید برای بسیاری از دانشجویان تنها به معنای بیدار شدن‌های زودهنگام، خرید لوازم جدید و پیدا کردن کلاس‌ها در راهروهای شلوغ دانشکده است. اما واقعیت این است که هفته اول صرفاً زمان جا افتادن در کلاس‌ها نیست، بلکه یک پنجره طلایی است که طرز فکر، عادت‌ها و احساس تعلق دانشجو را شکل می‌دهد. روتین‌هایی که در هفته اول ساخته می‌شوند، تأثیر ماندگاری تا پایان سال دارند. در این مقاله می‌خواهیم با نگاهی عمیق و مبتنی بر تحقیقات علمی بررسی کنیم که چگونه می‌توانیم از این روزهای ابتدایی بهترین استفاده را ببریم.
۱. جادوی روانی ترم جدید!
شروع یک ترم تحصیلی با خود یک تغییر ساختاری واقعی به همراه می‌آورد، مانند کلاس‌های جدید و برنامه‌های زمانی متفاوت، که یک گسست معنادار از اتفاقات ترم گذشته ایجاد می‌کند. در روان‌شناسی پدیده‌ای به نام «اثر شروع تازه (The Fresh Start) وجود دارد که نشان می‌دهد افراد در پی نقاط عطف زمانی، مانند شروع یک ترم تحصیلی، تمایل بیشتری به پیگیری اهداف و رفتارهای آرمانی خود دارند.
این نقاط عطف زمانی، مرزبندی‌هایی ایجاد می‌کنند که حساب‌های ذهنی جدیدی را در ذهن انسان باز می‌کنند. این گسست روانی باعث می‌شود افراد خود را از نقص‌ها و کاستی‌های گذشته‌شان جدا بدانند. این جدایی روان‌شناختی موجب می‌شود تا افراد «خودِ گذشته‌شان» را پایین‌تر و «خودِ کنونی‌شان» را برتر و توانمندتر ارزیابی کنند که همین امر انگیزه آن‌ها را برای رفتار بهتر افزایش می‌دهد.
علاوه بر این، این نقاط عطف تمرکز ما را از جزئیات روزمره قطع کرده و باعث می‌شوند دیدگاهی کلان‌نگر نسبت به زندگی و تصمیماتمان پیدا کنیم و بیشتر روی اهدافمان متمرکز شویم. بنابراین، ترم جدید یک فرصت کاملاً طبیعی است تا سیستم‌های خود را بدون نیاز به تولید مصنوعی حس شروعی دوباره، از نو تنظیم کنید.
۲. پیش از شروع طوفان، نقشه راه بسازید
بسیاری از دانشجویان اجازه می‌دهند این فرصت طبیعی از دست برود و صرفاً با همان سیستم‌های بررسی‌نشده و عادت‌های ترم قبل وارد ترم جدید می‌شوند. برای جلوگیری از این اشتباه، پیش از هر چیز باید صادقانه و بدون انتقادِ بیش‌ازحد از خود یا اجتناب کردن، در مورد نمرات و عملکرد واقعی ترم گذشته خود تأمل کنید. درک اینکه چه عواملی در موفقیت‌های شما نقش داشته‌اند نیز به همان اندازه ارزشمند است تا بتوانید نقاط قوت واقعی خود را در ترم جدید نیز ادامه دهید.
پس از این ارزیابی، یک سیستم برنامه‌ریزی کاملاً جدید مخصوص ترم جدید بسازید تا ساختار اولیه‌ای برای تغییرات هدفمند شما فراهم شود. به جای اینکه سعی کنید تمام جنبه‌های رویکرد تحصیلی خود را همزمان تغییر دهید، تعداد کمی از اولویت‌های خاص و واقعی را انتخاب کنید. اساتید در روز اول کلاس، انتظارات خود را روشن می‌کنند، اهداف یادگیری را توضیح می‌دهند و نحوه ارزیابی را مشخص می‌کنند. به محض اینکه طرح‌درس‌ها در دسترس قرار گرفتند، تاریخ‌های کلیدی و مهلت‌های تحویل را در تقویم خود وارد کنید. ساختن این نمای کلی در همان روزهای اول، از استرسِ ناشی از تلنبار شدن تکالیف در پایان ترم جلوگیری می‌کند.
۳. جوگیر نشوید و فقط به دنبال بردهای کوچک باشید
یکی از بزرگترین اشتباهات در هفته اول این است که افراد با انگیزه‌ای زیاد تلاش می‌کنند تا رویکردی قهرمانانه داشته باشند، اما به سرعت خسته می‌شوند. در هفته اول، هدف شما نباید تحت تأثیر قرار دادن خودتان باشد، بلکه فقط باید روی حضور مستمر با سرعتی که بتوانید آن را حفظ کنید، تمرکز کنید.
چند موفقیت و برد کوچک و تقریباً قطعی را پشت سر هم قرار دهید؛ زیرا هر قدم کوچکی که برمی‌دارید این پیام خاموش را به ذهن می‌رساند که شما به قول خود عمل کرده‌اید. در هفته اول، روتین‌های شما کاملاً جدید هستند، بنابراین پیش از فرارسیدن زمان انجام کار، با کارهایی نظیر آماده کردن وسایل، مسدود کردن زمان در تقویم و آماده‌سازی فضای کار، موانع را حذف کنید و شروع به کار را بدون اصطکاک نمایید. هفته اول در واقع در مورد ایجاد تکانه و شواهد اولیه‌ای است که باعث می‌شود در هفته‌های بعدی ترم به جای تکیه بر نیروی اراده، روی غلتک بیفتید.
۴. یخ‌ها را در همان هفته اول آب کنید
روزهای اول ترم فراتر از جا افتادن در محیط هستند و زمانِ ایجاد ارتباط و اعتماد به نفس می‌باشند. تجربیات اولیه کلاس درس به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا برداشت‌هایی درباره توانایی‌های خود و چالش‌های برنامه درسی شکل دهند و هویت آکادمیک خود را بسازند. پیدا کردن دوست و برقراری ارتباط زودهنگام با هم‌ترازها به ویژه برای افراد خجالتی، اضطراب را کاهش داده و باعث افزایش اعتماد به نفس می‌شود. اساتید نیز در همین زمان پایه‌های فرهنگ کلاس، همکاری، احترام و یک محیط یادگیری امن را بنا می‌کنند. این تعامل باعث می‌شود تا مراجعه برای درخواست کمک در آینده برای دانشجو بسیار آسان‌تر شود. پس تا می‌توانید در هفته اول برای خود شبکه ارتباطی بسازید.
۵. تله‌ی خاموشی وسط ترم
یکی از اشتباهات رایج این است که تنظیمات مجدد ترم جدید را تنها به عنوان یک رویداد منفرد در ابتدای ترم در نظر بگیرید. اگر می‌خواهید سیستم‌ها و نیت‌های شما پایدار بمانند، بررسی‌های منظم را در طول ترم در برنامه خود بگنجانید. به عنوان مثال، یک چک‌آپ ماهانه یا همزمان با استراحت‌های طبیعیِ بین ترم، به شما اجازه می‌دهد تا متوجه شوید آیا نیت‌هایتان پابرجا هستند یا خیر، و تا زمانی که فرصت باقی است تغییرات لازم را اعمال کنید.
همچنین تحقیقات نشان می‌دهد دانشجویانی که در اوایل سال تحصیلی روزهایی را غیبت می‌کنند، بیشتر احتمال دارد که بعداً نیز با مشکل حضور و غیاب مواجه شوند. پیگیری میزان پایبندی به روتین‌های جدید با استفاده از یک ردیاب ساده (Tracker) به شما پاسخگویی شفافی می‌دهد که برای تداوم هر عادتی ضروری است.
نتیجه‌گیری
فراموش نکنید که هفته اول یک پایه و اساس برای موفقیت‌های تحصیلی، اجتماعی و عاطفی شما در کل سال تحصیلی است. با درک و بهره‌گیری از قدرت روانی «شروع تازه»، جلوی چشم گذاشتن تقویم تحصیلی، برداشتن قدم‌های کوچک اما پیوسته برای ایجاد تکانه، و برقراری ارتباطات انسانی مؤثر در محیط دانشگاه، می‌توانید پنجره طلایی هفته اول را به سکوی پرتابی برای موفقیت در کل ترم تبدیل کنید
